MESTAN AĞA
1768 yılında Hacı Himmet Ağa karısı Ümmühan Hatun tarafından yaptırılan caminin arsa alanı 370m2 olup cami ibadet alanı 250m2 dir. Taş yapı ve toprak örtü olarak yapılan cami1787 yılında Mestan Ağa tarafından tamir ettirilerek üzeri ahşap kiremit yapı ile değiştirilmiştir. Bu yüzden caminin adı Mestan Ağa camisidir. Halk arasında ''Hamamönü ve Gerizönü Cami'' olarak bilinmesinin nedeni ise hamamın ve büyük çeşmenin karşısında olmasıdır. Minaresi ise Hırka Cami'nin minaresi ile Selçuklu mimari yapı tarzına uygun olarak yapılmıştır. Yapan ustası ve tarihi bilinmemektedir. 700 kişilik cemaat kapasitesine sahip olan cami 1910 lu yıllarda bir tamirat daha geçirmiş caminin önündeki ve yanındaki mezarlar kaldırılmıştır. Sermahvili sonradan örtülmüş şadırvanı 1953 yılında yapılmıştır.
Kurtuluş Savaşı'nda da maddi katkıları olduğu bilinen Mestan Ağa'ya ait küçük bir anı da vardır.
Varlıklı ama giyimine o kadar önem vermeyen Mestanağa bir gün İzmir'e gider ve berberde traş olur.Berber fakir bir kişi olarak gördüğü Mestanağa'ya fazla itibar etmeden çabucak traş eder.Traş sonrası Mestanağa berbere bir sarı lira verir.Berber şaşırır ama artık iş işten geçmiştir. Yine bir gün aynı berbere giden Mestanağa berber tarafından çok iyi karşılanır ve özene bezene traş edilir.Mestanağa bu sefer bir mecit verir berbere. Berber şaşırır ve derki; ağam daha önce çabucak traş ettiğim halde bir sarı lira verdiniz,ancak bu sefer çok özen gösterdim emek harcadım fazladan ama bir mecit verdiniz,bunu anlayamadım der. Mestanağa şimdiki verdiğim bir mecit önceki traş parasıdır,daha önce verdiğim sarı lira ise bugünkü traşın parasıdır der. Kızı Esma hanım tarafından anlatılmıştır.
Mestan Ağa'nın kızı 2010 yılı itibarıyla 96 yaşında olan Esma SARAÇOĞLU'da her yıl ilçemizde fakir çocuklara giyim yardımında bulunmakta ve sünnet ettirmektedir.
Kaynak: Şükrü TAKIM
